Hành trình thực hiện chuyên đề

" Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm" đến với trẻ.

 

Thực hiện Nghị quyết số 29 của Ban chấp hành trung ương đảng về đổi mới căn bản toàn diện về giáo dục trong thời gian qua ngành giáo dục đã có nhiều chủ trương, nhiều hoạt động tích cực hướng đến mục tiêu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo. Mà chuyên đề " Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm" là một minh chứng sống động thể hiện chất lượng, hiệu quả của nhiều chủ trương đổi mới đó. Chương trình giáo dục mầm non cũng không ngừng đổi mới nhằm hình thành ở trẻ những năng lực chung, những nền tảng nhân cách ban đầu, phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của chủ thể trong hoạt động để trẻ phát triển về mọi mặt, đòi hỏi người giáo viên cần phải cải tiến phương pháp, biện pháp tổ chức các hoạt động, giáo dục phải hướng đến “Lấy trẻ làm trung tâm” nhằm hướng đến phát huy tính tích cực chủ động và sáng tạo của trẻ.

Qua 5 năm triển khai thực hiện chuyên đề "Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” nhà trường đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của tập thể cán bộ quản lý, giáo viên, sự đồng thuận ủng hộ của các bậc phụ huynh. Nhà trường đã tập trung chỉ đạo giáo viên nghiên cứu sâu vào chuyên môn, nhiều giáo viên đã phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục tại trường. Các giáo viên đã có sự hợp tác, chia sẻ những việc làm hay trong công tác phối hợp chăm sóc giáo dục trẻ, đảm bảo điều kiện để trẻ đến trường vui chơi và học tập, đáp ứng yêu cầu các hoạt động trải nghiệm, giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần. Trẻ thích thú, mạnh dạn, tự tin, tự do thể hiện ý tưởng của trẻ khi tham gia vào các hoạt động giáo dục nhằm lĩnh hội đầy đủ kiến thức và kĩ năng cần thiết, đặc biệt phát triển năng lực bản thân. Và đây là minh chứng cụ thể cho những đổi mới trong việc tổ chức các hoạt động học của trẻ.

Khi tham gia các hoạt động học tập, vui chơi. Trẻ rất thích tháo tung các đồ chơi, thường hay thắc mắc “Vì sao khi ngủ phải nhắm mắt?”, “Làm sao vẽ được gió hả cô?”. Giáo viên cho trẻ cơ hội thể hiện mình, tự khẳng định khả năng của bản thân, tin tưởng những ý kiến của trẻ, tránh áp đặt suy nghĩ lên trẻ. Vì vậy, khi tổ chức các hoạt động trong ngày cho trẻ mẫu giáo, nhất là hoạt động âm nhạc, hoạt động tạo hình, hoạt động vui chơi, các giáo viên đã lưu ý đến cách nhìn, cách nghĩ, sự hứng thú của trẻ.

Ví dụ: Trong hoạt động giáo dục âm nhạc, khi dạy trẻ vận động, minh hoạ theo lời ca, bài hát, giáo viên không áp đặt trẻ mà khơi gợi sự hứng thú của trẻ bằng cách: “Theo con, con sẽ vận động như thế nào? hoặc “Bài hát này, mình sẽ vỗ tay như thế nào nhỉ” ( hoạt động dạy trẻ vỗ tay theo tiết tấu bài hát “ Nhỏ và to”). Lúc đó trẻ sẽ tự lựa chọn và biểu diễn các kiểu vận động theo ý thích của riêng mình. Qua đó trẻ phát huy đựơc tính tích cực, trẻ được thể hiện mình, cảm thấy thích thú, giờ học thực sự sinh động và hấp dẫn.

Hình ảnh giờ hoạt động âm nhạc

       Hay: Trong các giờ hoạt động tạo hình, cho trẻ tham quan, quan sát, trò chuyện về một đối tượng mà giáo viên dự định sẽ tổ chức cho trẻ thực hiện: “Con nghĩ trong đồ chơi này có gì?”. “nếu tháo ra con có ráp lại được không? hoặc “Làm thế nào để vẽ được gió hả con?”. ( gió thổi lá rụng, lá bay đi, làm cây nghiêng ngả…)

 

   

Trẻ say sưa  hoạt động trong giờ tạo hình

       Hoặc: Trong các giờ làm quen với tác phẩm văn hoc: Để giúp trẻ bắt đầu sáng tác ra một câu chuyện, hãy hướng trẻ đến những gì thân thuộc với trẻ như bộ phim hoạt hình mà trẻ thích, những nhân vật trong truyện mà trẻ yêu quý, về bạn bè, gia đình, những chuyện của cuộc sống hàng ngày... Từ đó, trẻ có thể tưởng tượng nên một câu chuyện nhỏ. Giáo viên cũng có thể kể cho trẻ nghe đoạn đầu của một câu chuyện mà bé đã biết, sau đó đề nghị trẻ kể nốt phần còn lại…

      

                                                                                Hình ảnh trẻ làm quen tác phẩm văn học

       + Khi tổ chức cho trẻ làm các đồ dùng đồ chơi sáng tạo, nhà trường đã chỉ đạo giáo viên cần chuẩn bị các nguyên vật liệu đa dạng và cho trẻ tự do lựa chọn, tự do suy nghĩ, nhớ lại và tự chọn cách làm ra sản phẩm theo cách nghĩ của riêng mình ( làm các con vật bé yêu thích). Trong quá trình thực hiện, cô gợi sự hứng thú, sáng tạo và giúp trẻ những thao tác cần thiết để trẻ hoàn thành sản phẩm.

Hình ảnh trẻ trải nghiệm làm đồ dùng đồ chơi

          + Trong quá trình tổ chức các trò chơi vận động: Tăng dần độ khó của trò chơi và tình huống chơi, làm phức tạp hoá luật chơi, nội dung chơi, hành động chơi, đưa ra trò chơi mới.

       Song song với việc tổ chức các hoạt động có chủ định, hoạt động ở các góc chơi và các hoạt động ngoài trời…để phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo cho trẻ giáo viên cần tổ chức tốt các ngày hội lễ trong năm. Tổ chức các lễ hội có nội dung phong phú, gần gũi đời sống của trẻ: “Vũ hội: Giai điệu mùa xuân”, “ Ngày hè của Biển”,  “Vui hội trăng rằm”, “Ngày hội thể dục thể thao”, “Tết yêu thương”, “Chợ quê”... trẻ được trải nghiệm cắm hoa, tỉa quả, làm bánh, hát múa và chơi các trò chơi vận động, chơi dân gian: Di bóng vào gôn, đập bóng, kéo co, nhảy bao bố...;  đi chợ quê với quang gánh gồm các loại rau, củ, quả, những đặc sản quê hương như bánh đúc, bánh tráng…Tất cả được trang trí trong một khung cảnh quê với những bụi chuối, vườn cau…với những cô gái quê xinh xắn trong bộ đồ bà ba và chiếc nón lá. Trẻ còn tham gia các hoạt động trình diễn thời trang, hoá trang. Qua đó, trẻ được tăng cường mối quan hệ giao tiếp giữa trẻ với trẻ, trẻ và giáo viên, trẻ và người lớn…Điều này giúp cho trẻ tự khẳng định mình, biết cùng nhau hoạt động trong nhóm, biết chia sẻ các ý tưởng để hoàn thành sản phẩm. Ở các lễ hội này, trẻ không còn “chơi” để chơi nữa mà là chơi thật trong cuộc sống, đây là yếu tố quan trọng giúp trẻ phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo.

                               

Hình ảnh trẻ vui đón tết trung thu

           Không chỉ đi sâu vào chuyên môn, lựa chọn các hình thức, phương pháp dạy học linh hoạt, sáng tạo phù hợp với từng đối tượng trẻ mà nhà trường luôn luôn động viên các giáo viên tự học tự rèn nâng cao đạo đức nghề nghiệp. Luôn yêu thương, tôn trọng trẻ, đối xử công bằng với mọi trẻ. Nắm bắt kịp thời tâm sinh lý của trẻ, cũng như những mong muốn của trẻ. Nhà trường đã chỉ đạo giáo viên thường xuyên khích lệ trẻ bằng cách tán thưởng, ngợi khen những dấu hiệu sáng tạo, những cố gắng của trẻ dù rất nhỏ trong khi chơi. “ Cái cầu của Quân cao thế”, “Xe của Minh lạ ghê, có cả cột ăngten ở trên trần xe nữa chứ, chắc là nó chạy nhanh lắm đây”. “Bác sỹ hôm nay có mệt không? Phải khám bụng, khám răng cho bao nhiêu là bệnh nhân”… Điều mà trẻ làm được thật không dẽ dàng. Đó là sự cố gắng nỗ lực của chính trẻ, vì vậy chúng rất đáng được biểu dương, được ghi nhận. Chấp nhận kết quả của trẻ dù ở hình thức nào cùng với sự động viên kịp thời của người lớn sẽ củng cố lòng tin của trẻ vào khả năng, sức mạnh của bản thân và thúc đẩy nhu cầu sáng tạo ở trẻ.

       Giáo viên luôn hưởng ửng, lắng nghe, đồng tình và chia sẻ với trẻ về các tình huống khi trẻ khoe với cô. Cười với trẻ, xoa đầu, gật đầu hay là giơ biểu tượng một ngón tay cái kèm theo lời nói “je!”…Những cử chỉ này giúp trẻ có được cảm giác an toàn và tin tưởng khi bên cạnh cô giáo. Và như vậy, trẻ không phải sợ hãi vì làm sai, không e dè sợ sệt khi đưa ra các tình huống chơi mới hay các chi tiết mới.

 

Hình ảnh trẻ đang chơi ở các góc

 

Xác định được tầm quan trọng của môi trường giáo dục đối với sự phát triển của trẻ, trong những năm qua nhà trường đã tập trung chỉ đạo các tổ chuyên môn, giáo viên chú trọng xây dựng môi trường giáo dục mang tính chất mở cho trẻ hoạt động xuyên suốt các chủ đề. Những năm đầu thực hiện chuyên đề nhà trường còn gặp phải một số khó khăn khi xây dựng môi trường giáo dục vì diện tích khuôn viên chật hẹp, sân trường, lớp học xuống cấp, không đảm bảo yêu cầu. Mặc dù tập thể cán bộ, giáo viên đã luôn tìm tòi, sáng tạo, phối hợp phụ huynh để tạo môi trường học tập cho trẻ nhưng hiệu quả thực sự chưa cao.

Trong năm học 2017-2018 được sự quan tâm vào cuộc của các cấp các ngành, các dự án, các nhà đầu tư,  nhân dân xóm Lương Ninh đã hiến đất nông nghiệp cho trường mầm non với diện tích 4500 m2 tương đương với số tiền là 18 tỉ đồng. Trường được xây dựng và chuyển sang một địa điểm mới, khang trang, sạch đẹp với tổng kinh phí đầu tư xây dựng 15 tỉ đồng... Ngay từ đầu khi chuyển về địa điểm mới, nhà trường đặc biệt chú trọng quan tâm đến xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ hoạt động từ cách nghĩ đến cách làm. Nhà trường xác định rõ, trong điều kiện phát triển của nhà trường hiện nay, xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm không còn là mục tiêu hay kết quả hướng đến, mà đây chính là con đường đang đi, là quá trình nhà trường đã và đang thực hiện để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ tại nhà trường”.

Môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học, đã được tổ chức, sắp xếp, phát triển đúng định hướng của quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Khuôn viên sân trường rộng rãi, thoáng mát, được quy hoạch tổng thể, tận dụng được tối đa những không gian cho trẻ hoạt động tập thể cũng như theo từng nhóm lớp.

                                                                        Hình ảnh cô và trẻ trường MN Xuân Đan đang tập thể dục buổi sáng

Đồ dùng đồ chơi được sắp xếp bố trí với các không gian hợp lý, an toàn, dễ cất, dễ lấy. Môi trường giáo dục đã có sự chuyển biến về chất từ "Trang trí môi trường để nhìn, ngắm" sang "Xây dựng môi trường để trẻ hoạt động". Bên cạnh đó các bậc phụ huynh đã nhiệt tình tham gia ngày công lao động để xây dựng cảnh quan nhà trường ngày càng xanh - sạch - đẹp - an toàn - thân thiện. Trường đã hoàn thành xây dựng lại toàn bộ cổng - biển, tường bao, khu vui chơi  cát - nước - sỏi và khu vườn rau, vườn hoa, cây cảnh, tạo không gian vui chơi, trải nghiệm lý thú, hấp dẫn trẻ.

Nổi bật là góc vui chơi khám phá cát nước, Thông qua các hoạt động trải nghiệm, trẻ nhận biết dòng nước chảy, trẻ đã được quan sát, khám phá một cách tích cực  như nhặt sỏi đá, cát, lá khô, chai lọ ... xung quanh sân thả xuống nước để kiểm nghiệm vật chìm nổi, trẻ được chơi cát nước, đong đo mực nước, quan sát  sự luân chuyển và bay hơi của nước, trẻ gieo hạt và quan sát sự  nảy mầm và  trưởng thành của cây, trẻ quan sát và biết tên củng như cảm nhận được các con vật trong vườn cỏ tích hiền lành gần gủi đáng yêu. ... so sánh và nhận biết tên và màu sắc của các loài hoa, quan sát về cây cỏ, màu xanh của lá, trẻ đã tìm kiếm được cây cỏ có củ để chơi  các trò chơi dân gian như chọi gà...

 

Tổng quan toàn sân trường

Trường chúng tôi đã xây dựng khu vườn cổ tích một cách mới lạ, sáng tạo, hấp dẫn, thu hút trẻ. |Mỗi câu chuyện được bố trí một góc khác nhau đảm bảo an toàn, thuận tiện cho trẻ hoạt động. Những câu chuyện cổ tích vốn là chủ đề yêu thích của tất cả trẻ em, chuyện cổ tích nuôi dưỡng ước mơ về một thế giới thần tiên với những điều kì diệu mà hầu như tất cả trẻ em đều ao ước, mỗi câu chuyện mỗi nhân vật cổ tích đều ẩn chứa những ý nghĩa, những bài học giàu tính nhân văn nhằm truyền tải cho trẻ về ý nghĩa nội dung câu chuyện, bài thơ thông qua các nhân vật từ đó giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện.          Từ vườn cây, vườn hoa, vườn rau trẻ quan sát và phát triển  hoạt động nhận thức  trên chính các cây như cây to, nhỏ, vỏ nhẳn, võ nhám sần sùi hay so sánh các loại lá khác nhau ... trẻ có thể nhặt và đếm quả khô so sánh nhiều ít trong vườn trường. Có thể phát triển nhận thức như nhặt xâu lá, xâu vòng, tìm hiểu màu sắc của lá, hình dáng tròn hay nhọn hay quan sát lá vàng rơi... quan sát các cành cây vào mùa thay  lá... Đếm số lượng cây, lá vàng rơi , quả khô ...

 

                                                                            Môi trường vườn cây giúp trẻ hoạt động tìm hiểu

Khu vực bé cùng cô trải nghiệm trồng và chăm sóc bồn hoa cây cảnh, vườn rau sạch.

 

Trẻ chăm sóc vườn hoa

Trong các  hoạt động ngoài trời giáo viên tổ chức cho trẻ tham gia chăm bón và tưới nước cho cây, thu hoạch rau cùng với cô giáo, giáo dục trẻ  không bứt lá bẻ cành, nhặt lá vàng rơi, nhặt rác bỏ đúng nơi quy định, tham gia giữ gìn nguồn nước sạch, tiết kiệm nước sinh hoạt, giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường…

 

 

Trẻ  nhổ cỏ, chăm sóc vườn rau và thu hoạch rau cùng cô

           Trò chơi vận động có vị trí quan trọng trong đời sống vui chơi của trẻ thơ. Trẻ được trực tiếp tham gia các trò chơi sẽ giúp trẻ sớm hình thành các thói quen hoạt động có hệ thống, tính tập thể giúp trẻ tự tin, linh hoạt hơn trong mọi hoạt động để phát triển thể chất cho trẻ. Trường chúng tôi đã xây dựng được khu phát triển vận động, qua đó trẻ hứng thú tham gia các hoạt động tập thể, các trò chơi vận động…

 

 

 

Trẻ hứng thú tham gia chơi trò chơi “Nhảy bao bố”

Trên sân trường  chúng tôi xây dựng sa bàn an toàn giao thông để trẻ tham gia trải nghiệm về luật lệ an toàn giao thông, qua đó trẻ nắm được các biển báo, tín hiệu đèn,  cách đi đường, ngồi sau xe máy, xe đạp....Giáo dục trẻ nhận biết và chấp hành tốt luật lệ an toàn giao thông....Qua đó nhằm tuyên truyền với phụ huynh chấp hành nghiêm túc khi tham gia giao thông, đặc biệt khi đưa đón trẻ đến trường.

 

Hình ảnh trẻ thực hành an toàn giao thông

Sau 5 năm thực hiện chuyên đề “ Xây dựng trường mầm non  lấy trẻ làm trung tâm|” tập thể cán bộ quản lý và giáo viên trong nhà trường đã giúp trẻ tích cực, chủ động tham gia các hoạt động, trẻ hứng thú, tự giác làm việc theo nhóm để cùng được trải nghiệm, trao đổi, chia sẻ và trình bày ý kiến của mình; biết suy nghĩ và sáng tạo, vận dụng vào thực tế cuộc sống nhằm giải quyết các tình huống mà trẻ thường gặp. Từ đó, trẻ mạnh dạn, tự tin, tích cực, chủ động, tư duy, sáng tạo, thích thú tìm tòi, khám phá trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục ở trường, ở lớp.

Chính vì vậy trường mầm non Xuân Đan cố gắng phấn đấu và duy trì thực hiện xuyên suốt nội dung chuyên đề và mong muốn nhận được sự đồng tình ủng hộ của các bậc phụ huynh học sinh, lãnh đạo các cấp để nhà trường ngày càng đạt thành tích cao hơn nữa.

 

                                                                                                                                      Nguyễn Thị Thanh - Hiệu trưởng